Zien

‘Je gaat het pas zien als je het door hebt’ is een van de vele citaten van Johan Cruyff, niet alleen Nederlands beste voetballer ooit maar ook een filosoof. Er zit wat in, zoals in veel van zijn uitspraken. Ook al zijn onze ogen open, en kijken we om ons heen, dat wil nog niet zeggen dat we zien wat er is. Zien we wat er daadwerkelijk is, of slechts wat we willen zien?

Je moet maar eens naar de supermarkt gaan, of ergens anders waar je vaak komt, en kijken. Echt kijken wat er allemaal is en wat er zich afspeelt, ik durf te wedden dat je ineens dingen opvallen waar je niet bij stilgestaan hebt. Die je als vanzelfsprekend ervaart, en niet eens meer ziet.

Je kunt het ook omdraaien. Als je de manier waarop je naar iets kijkt veranderd, veranderd wat waar je naar kijkt. Laatst zag ik op Facebook een filmpje, geplaatst door Jay Shetty. Ik heb geen idee waar hij het vandaan heeft, dat maakt op zich ook niet uit. Het filmpje gaat over twee mannen die samen op een kamer liggen in het ziekenhuis. De een heeft verband om zijn ogen en kan niets zien. De ander kan wel zien, en kijkt door het raam naar buiten en beschrijft wat hij ziet.

‘Ik zie een man en een vrouw’, zegt de man aan het raam. ‘Wat doen ze?’ vraagt de blinde man. ‘Hij geeft haar een bos bloemen.’ ‘Bloemen? Dat is niet wat ze wil. Ze wil een ring!’ zegt de blinde man. ‘Wat gebeurd er nu?’ ‘Ze loopt kwaad weg’, zegt de man aan het raam. Later is het paar terug in het park waar de mannen in het ziekenhuis op uit kijken. ‘Hij geeft haar weer een bos bloemen’, zegt de man aan het raam. ‘O jee, hij gaat op één knie, en hij heeft nog wat anders bij zich’. ‘Wat dan?’ vraagt de blinde man. ‘Is het een ring?’ ‘Ja!’ zegt de man aan het raam. Beiden zijn zichtbaar ontroerd.

Dan wordt de man aan het raam opgehaald, voor een operatie. Na verloop van tijd komt een verpleegster in de kamer, en de blinde man merkt dat het bed naast hem nog steeds leeg is. Als hij vraagt waar zijn buurman is gebleven, vertelt de verpleegster hem dat hij het helaas niet gered heeft. De blinde man is terneergeslagen, en vraagt de verpleegster om de luxaflex open te doen en hem te vertellen wat er in het park gebeurd. De verpleegster doet de luxaflex open, en ziet tot haar verbazing slechts een blinde muur.

De man aan het raam had het hele verhaal verzonnen. Wellicht vond hij het beeld van een park mooier dan een blinde muur, daar zit wel wat in. De blinde man vond het in elk geval geweldig, en was hem dankbaar.

Het is duidelijk dat de man aan het raam niet vertelde wat hij werkelijk zag. Of zag hij het wel degelijk voor zich, in zijn fantasie? Hoe dan ook, het was een mooi filmpje wat mij in elk geval duidelijk maakte dat de manier waarop we naar dingen kijken niet alleen bepaald wat we zien, maar ook wat we zien veranderd. Het veranderd onze kijk op de wereld, en hoe we in het leven staan.

Wat als de man aan het raam tegen zijn blinde buurman had gezegd dat er alleen een blinde muur was? Het tekent de positieve blik van de man aan het raam, die ondanks de dreiging van de operatie die hij moest ondergaan toch zijn buurman iets positiefs mee wilde geven.

Pas als je werkelijk doorhebt waar het omgaat, zie je de dingen echt.

Welkom wereldburger

Je ziet het regelmatig, een bord in de voortuin. Of slingers of zelfs een ooievaar die door het raam heen gevlogen lijkt te zijn. Iets om aan te kondigen dat we een nieuwe wereldburger rijker zijn. Dat is altijd mooi om te zien! Zo’n klein, mooi en lief wezentje dat nog aan het begin staat van het leven. Wie weet wat ze allemaal zullen meemaken in de loop van hun leven, hoe ze de wereld zullen zien veranderen. Hoe mooi is het om als ouder ze te zien uitgroeien van een klein, onschuldig hummeltje tot een volwassen, zelfstandig mens, klaar om de wereld te veroveren!

Het is onmogelijk te voorzien wat deze nieuwe wereldburgers mee zullen maken en wat er voor veranderingen plaats zullen gaan vinden. Het zet me wel aan het denken, aan hoe de wereld is veranderd sinds mijn geboorte. Ik ben geboren in 1966, ik heb dus Abraham gezien al wist ik al wel waar de mosterd vandaan komt. Hoe is de wereld veranderd in de afgelopen 50 jaar?

Ik ben een kind van de woelige jaren ’60, de tijd van verzuiling, hippies, provo’s, de introductie van de vrije zaterdag en de Beatles en de Rolling Stones. Al moet ik eerlijk bekennen daar niet veel van te kunnen herinneren.

De jaren ’70 waren voor mij de tijd dat ik naar de lagere school ging, met muziek in aanraking kwam (The Beatles en The Police) en op persoonlijk vlak een grote, dramatische gebeurtenis meemaakte met de scheiding van mijn ouders en de verhuizing een paar jaar later naar Breda, een totaal nieuwe omgeving. Ook was er de oliecrisis, met de autoloze zondagen. En twee verloren WK finales.

De jaren ’80 was voor mij de tijd van de weg naar volwassenheid, en stond vooral in het teken van opleiding. Eerst de middelbare school, daarna de universiteit. Een tijd van studiereizen, een naar de VS en een dichter bij huis, naar België. Meer algemeen was het een tijd van economische crisis, werkloosheid en bezuinigingen. De tijd dat kabeltelevisie zijn intrede deed, en de tijd van graffiti, de Rubiks Cube en van koude oorlog, perestrojka en de val van de muur. De tijd van nederpop en het gewonnen EK van 1988.

De jaren ’90 waren niet minder woelig, met het uiteenvallen van de Sovjetunie en Joegoslavië en de hereniging van Duitsland. Nelson Mandela werd vrijgelaten, ook Afrika kende enkele verschrikkelijke burgeroorlogen. De computer deed nu echt zijn intrede, evenals het internet. Het was een tijd van dancemuziek en grunge, en van de opmars van de mobiele telefoon.

In de jaren sinds de millenniumwisseling zagen we de aanslagen van 11 september 2001, beelden die we nooit zullen vergeten. De euro werd ingevoerd, ons land werd opgeschrikt door de moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh. Economisch gezien was er de internetzeepbel en de bankencrisis. We zagen digitale camera’s verschijnen en het internet zette zijn opmars voort. En er was wéér een verloren WK finale.

Dan was er ook nog de Arabische lente, de tsunami en in 2013 de eerste koning in ruim 100 jaar. En nog veel, veel meer. Te veel om op te noemen!

Zover hoef je eigenlijk niet eens terug te gaan. Als ik kijk hoe bijvoorbeeld Sonniuspark veranderd is de afgelopen paar jaar, sinds de bouwactiviteiten hervat zijn veranderd de wijk met de dag!

Dus, nieuwe wereldburgers, jullie zullen ongetwijfeld ook veel meemaken. De wereld lijkt sneller te veranderen dan ooit, zo snel dat we het soms niet meer kunnen volgen. Zo snel dat als je jezelf een jaar terug zou trekken in een hutje op de hei zonder TV of internet of wat dan ook, je de wereld bij wijze van spreken niet terug zou kennen. We kunnen de verandering niet tegenhouden, we kunnen wel proberen mee te bewegen en waar mogelijk zelf veranderingen te starten. Verbeter de wereld, begin bij jezelf is nog steeds van kracht.
Laat je niet van de wijs brengen door al deze veranderingen, nieuwe wereldburgers, zoek je eigen weg. Dan kom je vast goed terecht.

Vergeet vooral niet te genieten, van kleine én grote momenten. Ze zijn voorbij voordat je het weet. Zoek het niet in status of blingbling, maar in persoonlijke contacten. Als je je passie vindt, ga ervoor!

Ik wil graag al deze nieuwe wereldburgers welkom heten, en wens jullie veel geluk!

Blauwe hemel

Daar ben je weer, eindelijk! Na enkele troosteloze, natte en vooral koude weken schijnt de zon weer. Een koude wind probeert de schijn nog op te houden, dat het mooie weer tegen te houden is. De eerste dag lukt dat nog vrij aardig, en houdt de wind de temperatuur onder de duim. Een dag later is er geen houden meer aan. De hemel is blauw, de wind is gaan liggen en de temperatuur stijgt naar aangename hoogte.

Als de zon schijnt kan ik meestal maar moeilijk binnen blijven zitten. Het is te zeldzaam, zulk mooi weer. Je moet ervan profiteren voor het te laat is! Morgen kan het weer regenen. Best leuk, zo’n afwisselen klimaat. Zoals Johan Cruyff al zei, elk voordeel heb z’n nadeel.

Son en Breugel is een mooi dorp, al helemaal als het mooi weer is. Menig huis ligt verscholen tussen weelderig groen. Ik loop graag door Sonniuspark, waar de huizen als paddenstoelen uit de grond schieten. Of misschien beter gezegd, de huizen schieten als fris lentegroen uit de grond. Het is nog steeds lente, per slot van rekening.

Je hoeft niet ver te gaan om je in het bos te wanen. Aan het eind van de Bijenlaan, vlak voordat je het dorp verlaat, kun je linksaf naar Bijenlaan nr. 37. Dan kom je in een prachtige laan, omzoomd door statige bomen. De bewoonde wereld ligt om de hoek, je loopt achterlangs bij huizen uit allerlei verschillende jaartallen en van verschillende typen. Het is een verborgen juweel!

Vlak erachter loopt de snelweg, als ik het laantje inloop wordt het geraas van de auto’s alsmaar sterker. Het is een vreemd idee dat op 20, misschien 30 meter afstand aan de andere kant van de geluidswal auto’s voortrazen, op weg naar weet ik waar naar toe.

Als ik een stuk verderop even stil sta, trekt een druk gekwetter mijn aandacht. Hoog in de boom, in een zijtak zie ik een gat. Ongetwijfeld een nest, waarschijnlijk van een specht. Ik zie geen vogel, dus het blijft gissen. Om de vogels niet te storen loop ik gauw verder!

Het geraas van de snelweg vervaagt weer, het gefluit van de vogels krijgt weer de overhand. Het is een ware symfonie van de natuur!

Ik sla linksaf, weer de bewoonde wereld in. Wat een wereld van verschil, al heerst hier ook een vredige rust. Het is een bijzonder contrast, dat je je het ene moment midden in de natuur kunt wanen en het volgende juist midden in de bewoonde wereld. Dat is wat Son en Breugel in mijn ogen zo bijzonder maakt, dat en het feit dat er een vredige rust heerst. In ieder geval in dit moment, zulke momenten zijn er om te koesteren.

Het leven is mooi, onder een blauwe hemel. Het is hemels!

Toekomstmuziek

Zo op het eerste gezicht zijn het twee gebeurtenissen die niets met elkaar te maken hebben. Op 23 april overleed Chriet Titulaer, de bekende sterrenkundige, Tv-presentator en populairwetenschappelijk schrijver. In dezelfde week stond een artikel in het ED over zelfrijdende auto’s. Volgend jaar wil Amber Mobility de mogelijkheid aanbieden om via een app een auto op te roepen die dan automatisch naar de klant toegaat en deze naar de plaats van bestemming rijdt. Vervolgens stap de klant uit en laat de lege auto weer gaan.

Dat klinkt futuristisch, en de toekomst was waar Chriet vooral mee bezig was. Hij was de medeoprichter van projecten als Huis van de Toekomst, Kantoor van de Toekomst en Ziekenhuis van de Toekomst. Deze projecten waren bedoelt om mensen een beeld te geven hoe bepaalde technologieën in huis, kantoor of ziekenhuis toegepast konden worden en hoe dat er dan uit zou zien. Het Kantoor van de Toekomst werd in 1995 gerealiseerd en liet zien dat medewerkers niet naar kantoor hoefden te komen om te werken. Via het netwerk van het bedrijf kon men overal werken en was er geen vaste werkplek. Dat klinkt menigeen ongetwijfeld vertrouwd in de oren, maar Chriet deed deze ‘voorspelling’ al in 1995. Het concept werd overigens al snel toegepast door Interpolis in het hoofdkantoor in Tilburg.

Tja, het kan snel gaan!

Chriet Titulaer heeft meerdere voorspellingen gedaan waarvan sommigen zijn uitgekomen, andere niet. Glasvezelcommunicatie is iets wat volgens Chriet een grote rol zou gaan spelen, ook voorzag hij themakanalen, beeldtelefoons en teleshoppen. Ook verwachtte hij dat de rol van kranten teruggedrongen zou worden en voorzag hij dat het internet interactieve, digitale encyclopedieën mogelijk zou maken. Dat is allemaal realiteit geworden.

Daar staat tegenover dat Chriet ook verwachtte dat we in het jaar 2000 computerchips in onze hersenen geïmplanteerd zouden hebben. Dat is dan weer niet uitgekomen, zelf ben ik daar niet zo rouwig om. Lijkt me toch geen prettig idee!

Ik weet niet of Chriet ook zelfrijdende auto’s voorzien heeft, al zou het me niet verbazen. Het komt zeer futuristisch over, maar de technologie is al beschikbaar. Steven Nelemans van Amber Mobility is vastbesloten er realiteit van te maken met zijn bedrijf en heeft het zorgvuldig voorbereid. ‘Als je bereid bent om met veel partijen de krachten te bundelen, dan liggen de zelfrijdende auto’s veel minder ver in de toekomst dan je denkt’, aldus Steven in het ED.

Soms wordt de toekomst ingehaald door de werkelijkheid, en in andere gevallen blijft de werkelijkheid achter bij onze (toekomst)verwachtingen.

Chriet was bezig met het scheppen van een beeld van de (mogelijke) toekomst, Steven is bezig met het realiseren van een deel daarvan. Ze hebben niet zozeer een overeenkomst als dat ze in elkaars verlengde liggen, maar toch. Dat het allebei in dezelfde week naar buiten komt, is wel toevallig. Als zoiets als toeval al bestaat.

Het is betreurenswaardig, misschien wel een beetje pijnlijk, om te moeten constateren dat de man die zo bezig was met de toekomst nu definitief tot het verleden behoort. Al ben je nooit helemaal weg als je nog voortleeft in de herinnering van nabestaanden en anderen. Het is wellicht een (kleine) troost om te constateren dat er ook mensen zijn zoals Steven die druk doende zijn om de toekomst te realiseren.

Het lijkt een scherp contrast te zijn, de dood van Chriet Titulaer en de aankondiging van de zelfrijdende auto’s. Het zou zo maar kunnen zijn dat het een laatste knipoog van Chriet is, vanuit het hiernamaals.

Zonnestralen

Zonnestralen dalen gefilterd neer
Een helder licht, bevrijd van zorgen
Het licht bevrijdt mijn hoofd
En geeft nieuwe energie

Het spel van wit en blauw
Verveelt nooit
De zon verschuilt zich
Schaapachtig achter een wolk

Een kille wind steekt op
Een laatste teken van leven
Van een weerbarstige winter
Verscholen achter groen

Voeren vogels het hoogste lied
Een aankondiging van de zomer
Een prachtig overwinningslied

ALS

Als, misschien wel het wonderbaarlijkste word uit de Nederlandse taal. Het heeft iets van een belofte in zich, dat alles beter zou zijn als. Het heeft ook iets treurigs, als die belofte niet vervuld wordt.

Het is ook de afkorting van Amyotrofische laterale Sclerose, één van de meest ernstige en invaliderende aandoeningen van het zenuwstelsel, zoals te lezen is op de website www.als.nl. Nederland telt op dit moment 1.500 patiënten die lijden aan deze ziekte, elk jaar overlijden er gemiddeld 500 en komen er 500 bij. De levensverwachting is zo’n drie tot vijf jaar, vanaf het moment dat de eerste symptomen zich voordoen.

Onlangs was de documentaire ‘Fernando Ricksen – de finale strijd’ te zien. Fernando Ricksen is wellicht niet de meest bekende voetballer, al heeft hij met Fortuna Sittard, AZ, Glasgow Rangers, Zenit Sint-Petersburg en opnieuw Fortuna Sittard een aardige carrière achter de rug. Hij heeft tussen 2000 en 2003 twaalf interlands gespeeld.

In zijn leven en in zijn carrière heeft Fernando Ricksen veel meegemaakt. Hij kende een moeilijke jeugd, en raakte tijdens zijn tijd in Glasgow verslaafd aan drank, cocaïne en vrouwen. Na zijn omzwervingen in het buitenland kwam hij weer terug in Nederland en leek het geluk gevonden te hebben met Veronika, met wie hij een dochter heeft en in 2014 trouwde.

Leek, want er was in 2013 ALS geconstateerd bij Fernando. Een verwoestende ziekte waar vooralsnog geen remedie tegen bestaat. Fernando is echter niet iemand die opgeeft, zoals hij op zijn website laat weten. ‘Ooit zal er iemand zijn die deze verschrikkelijke ziekte verslaat én overleeft. Laat ik die persoon dan maar zijn. Ik blijf de fighter die ik altijd ben geweest.’

Fernando is niet de enige die lijdt aan ALS, en ALS is niet de enige vreselijke ziekte waar we mee te maken hebben. Hij is wel een inspirerend voorbeeld van hoe je met dergelijke ongelooflijk zware omstandigheden om kunt gaan, blijven vechten ook al zijn de vooruitzichten somber. Je gunt zoiets je ergste vijand niet. Vechten tegen de langzaam voortschrijdende, onstuitbare aftakeling. Vechten tegen een genadeloze ziekte, die je reduceert van een sterke sportman zoals Fernando tot een schim.

Fernando, ik wens je toe dat je deze strijd inderdaad wint, tegen alle verwachting in. Jij, en al je lotgenoten. Niemand weet waarom ziektes als deze bestaan, maar ze bestaan. Niemand weet waarom er de meest verschrikkelijke dingen gebeuren, maar ze gebeuren. Het enige dat wij kunnen doen is de mensen die dit overkomt steunen, met woord en gebaar. Een vriendelijk woord kan veel doen, doneren misschien nog wel meer.

Als we allemaal onze bijdrage leveren, kan deze ziekte wellicht de wereld uitgeholpen worden. We hebben niet in de hand wat er in ons leven gebeurd, waarom sommigen zoveel leed mee moeten maken. We kunnen wel kiezen hoe we er mee omgaan. Als je zoals Fernando niet bij de pakken gaat neerzitten en je strijdbaar toon, verdient dat mijns inziens respect. Het kan zijn dat hij alsnog de strijd verliest, maar niet zonder strijd. Je verzetten tegen het onvermijdelijke heeft geen zin, dat is wat anders dan je er zonder verzet bij neerleggen. Wat er ook moge gebeuren, ik zal je niet vergeten Fernando. Bedankt!

Als, een woord van hoop. Zo wil ik het graag blijven zien.

Spring naar toolbar